Doç. Dr. Şermin Kalafat, Türk dili alanında çalışan; Eski Anadolu Türkçesi, erken modern dönem Osmanlı matematik ve astronomi yazmalarında Türk bilim dili, terminolojik ontolojiler ve 19. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk sözlükçülük tarihi üzerine uzmanlaşan bir araştırmacıdır. 2020 sonrasında çalışmaları dijital filoloji, tarihî Türk dilleri için yapay zekâ, makine öğrenmesi, doğal dil işleme ve kültürel miras veri bilimi alanlarına doğru genişlemiştir.
Kalafat, doktora derecesini 2015 yılında Bursa Uludağ Üniversitesi Türk Dili alanında tamamlamıştır. Kanuni Sultan Süleyman dönemine ait bir Osmanlı matematik metni üzerine hazırladığı doktora çalışması; çok nüshalı karşılaştırmalı metin neşri, filolojik çözümleme, terminolojik inceleme, bağlamsal-gramatikal dizinleme ve matematiksel yorumlama katmanlarını bir araya getirmektedir. Söz konusu çalışma, 2020 yılında Harvard University Department of Near Eastern Languages and Civilizations tarafından Sources of Oriental Languages and Literatures serisinde yayımlanmıştır.
Kalafat, 2010–2015 yılları arasında Bursa Uludağ Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak görev yapmış; 2015–2016’da Yunus Emre Enstitüsü Londra Türk Kültür Merkezinde Türkçe okutmanı olarak çalışmıştır. 2016’dan 2024’e kadar İstanbul Medeniyet Üniversitesinde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. 2019 yılında Kesit Yayınları tarafından yayımlanan doçentlik çalışması, Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış bir matematik kitabı olan Türkî Hisâb üzerine metin tamirli edisyon, filolojik analiz ve yeni bir terimbilimsel çözümleme modeli sunar. Kalafat, 2020 yılında Üniversitelerarası Kuruldan Türk Dili alanında Doçent ünvanını almıştır.
Osmanlı dönemi Türk sözlükçülük tarihi çalışmalarında özellikle 19. yüzyıl sözlükçülük geleneğine odaklanan Kalafat, 2015 yılında J. W. Redhouse’un kayıp Türkçe sözlüğünün dördüncü cildini, 2017 yılında ise Jean Deny’nin daha önce bilinmeyen kapsamlı Türkçe sözlüğünü ortaya çıkarmıştır. 2021 yılında Eski Anadolu Türkçesinde ol işaret sıfatının yeni bir işlevini tanımlamış ve bu işlevi yalancı artikel (pseudo article)® adıyla kavramsallaştırmıştır.
Kalafat, 2020’den bu yana filoloji, terminoloji ve tarihî Türk dilleri araştırmalarını dijital yöntemlerle genişletmek üzere dijital beşeri bilimler, dijital liderlik, yazılım geliştirme, makine öğrenmesi, kültürel miras veri bilimi, yapay zekâ, RAG/LLM tabanlı bilgi erişimi, terminolojik ontoloji modelleme, bilgi grafı modelleme, yapay zekâ ajanları ve üretken yapay zekâ alanlarına yönelmiştir. Bu süreçte Infotech Academy, Harvard, Galatasaray Üniversitesi, Cambridge Digital Humanities, TÜBİTAK-EuroCC Serbia, TOTh, IBM, Neo4j GraphAcademy, DeepLearning.AI ve AWS Skill Builder tarafından sunulan çeşitli eğitim ve uygulama programlarını tamamlamıştır.
2023 yılında TÜBİTAK 2219 Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Bursunu kazanmış; 2024–2025 yılları arasında University of Cambridge bünyesindeki Cambridge Digital Humaniteste, Prof. Dr. Caroline Bassett’in danışmanlığında ziyaretçi araştırmacı olarak bulunmuştur. Bu süreçte yürütücülüğünü üstlendiği REDMOS: Redhouse’s Cosmos projesi, J. W. Redhouse’un sözlükçülük pratiklerini, arşiv izlerini ve entelektüel ağlarını dijital yöntemlerle inceleyen bir dijital monografi çalışmasıdır.
Kalafat, 2024’ten bu yana çalışmalarını bağımsız akademisyen olarak sürdürmektedir. Dijital Türkoloji ve Kültürel Mirasın kurucu direktörüdür. 2026 yılında Marie Skłodowska-Curie Actions Postdoctoral Fellowship desteği almaya hak kazanmıştır. Bu destekle, GEOP-AI: The Geometry of Power: Ottoman Scientific Supradiscourse through AI-Enhanced Analysis of Mathematical and Astronomical Manuscripts (1450–1600) başlıklı projesini Freie Universität Berlinin Tarih ve Kültür Çalışmaları Bölümü bünyesindeki Antik Dünya’da Bilgi Tarihi Enstitüsü ev sahipliğinde yürütecektir.