Dijital Türkoloji ve Kültürel Miras (DTKM), Türkoloji araştırmalarında dijital akademik üretimi, yöntem paylaşımını ve kanıta dayalı çalışma pratiklerini destekleyen bağımsız bir araştırma platformudur. DTKM, Türkolojiyi klasik ve kapsayıcı anlamıyla; Türklerin dilini, edebiyatını, tarihini, folklorunu ve kültürel mirasını inceleyen geniş bir bilim dalı olarak ele alır.
Yöntemsel çekirdeğine dijital filolojiyi alan DTKM; metinlerden yazma eserlere, arşiv belgelerinden sözlüklere, görsel-işitsel kayıtlardan somut ve somut olmayan kültürel miras unsurlarına kadar uzanan araştırma malzemesini kanıt temelli bir zemin üzerinde değerlendirir. Söz konusu araştırma nesneleri; kaynak bilgisi, bağlam, açık kanıt zinciri ve yeniden kullanım ilkeleriyle birlikte ele alınarak ortak bir dijital araştırma ekolojisinin parçası hâline getirilir.
Platform, dijital üretim kapasitesini belirli araçlarla sınırlandırmak yerine, araştırmaları sürdürülebilir, hesaplamalı ve veri odaklı bir ortam içinde konumlandırır. Dil teknolojileri, bilgi modelleme, yapay zekâ ve kültürel miras veri bilimiyle şekillenen bu yöntemsel zemin; dijital beşerî bilimler, yapay zekâ ve kültürel miras çalışmalarını Türkolojiyle bütünleştirerek Dijital Türkoloji ve Kültürel Mirasın yeni bir araştırma sahası olarak gelişmesini destekler. Disiplinlerarası yaklaşım, Türkoloji malzemesinin doğasına uygun dijital veri modelleri, yayın pratikleri ve yeniden kullanılabilir araştırma bileşenleri geliştirmeyi amaçlar.
DTKM, Türkoloji alanında çalışan araştırmacıların ve kurumların dijital üretim kapasitelerinin farklılık gösterdiğini dikkate alır; ortak öğrenme, yöntem paylaşımı ve kapasite geliştirme yoluyla araştırmacılar, kurumlar ve uzmanlık alanları arasında köprü kurar. Nihai hedef, dijital kapasitenin Türkoloji araştırma ortamlarında daha erişilebilir, paylaşılabilir ve sürdürülebilir biçimde gelişmesine katkı sağlamaktır.
Üretim felsefesinin temelinde açıklık, izlenebilirlik ve şeffaflık yer alır. Telif, araştırma etiği ve veri koruma standartlarına uygun olan çıktılar; yöntem açıklamaları, kaynak dayanakları ve sürüm bilgileriyle birlikte açık belgelendirmeyle yayımlanır. Çalışma prensiplerimiz ve verilerimizin nasıl işlendiğine dair ayrıntılı bilgi için İlke ve Politikalar sayfamızı inceleyebilirsiniz.
DTKM logosu, Türkolojinin köklü araştırma birikimini dijital çağın araştırma ufkuyla aynı görsel dilde buluşturur.
Tasarımda yer alan turkuaz bezeme, Türk kültürel hafızasında önemli bir yere sahip olan mavi tonlarını çağrıştırır. Göğe, sürekliliğe, açıklığa ve kökenle kurulan bağa işaret eden bu renk zemini, kültürel mirasın katmanlı ve yaşayan doğasını temsil eden dijital bir hafıza alanı olarak kurgulanmıştır.
Merkezde yer alan altın monogram, DTKM harflerini zarif ve bütünlüklü bir formda bir araya getirir. Harflerin iç içe geçen yapısı, dijital araştırma yöntemleri ile Türkoloji birikimi arasında kurulan disiplinlerarası bağı temsil eder. Altın ton ise bu yapıya akademik değer, süreklilik ve kalıcılık duygusu kazandırır.
Tasarımı tamamlayan nazar motifi, kültürel hafızada koruma, dikkat ve özen fikriyle ilişkilenen sembolik bir unsur olarak yer alır. DTKM logosunda bu motif, kültürel mirasın geçmişten bugüne taşınırken korunması, dikkatle ele alınması ve gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini hatırlatır. Böylece tasarım, kültürel hafızaya ait tanıdık bir işareti dijital araştırma kimliğiyle sade ve çağdaş bir bütünlük içinde buluşturur.
DTKM logo tasarımı Doç. Dr. Şermin Kalafat imzasını taşımaktadır.
Temel gayemiz; dijital çağın olanaklarını Türk dünyasının köklü kültürel mirasıyla buluşturarak, geleneksel Türkoloji araştırmalarını yeni nesil, kanıta dayalı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmaktır. Platform; dijital araştırma, yöntem geliştirme, eğitim ve akademik üretimi şu dört temel amaç etrafında şekillendirir:
1) Dijital Türkoloji ve Kültürel Mirası sistemli bir araştırma sahası ve dijital altyapı olarak geliştirmek
Dijital beşerî bilimler, yapay zekâ ve kültürel miras çalışmalarını Türkolojiyle bir araya getirerek DTKM'yi gelişmekte olan yöntemsel ve teknik zemini olarak konumlandırıyoruz. Bu zemin, Türkoloji araştırmacılarının dijital filoloji, veri modelleme, yapay zekâ okuryazarlığı ve kültürel miras veri bilimi alanlarında uzmanlaşmasını destekler. Bu doğrultuda hedeflerimiz:
— Türkoloji araştırmalarında kaynak bilgisi, filolojik titizlik, bağlam ve açık kanıt zincirine dayalı dijital üretim pratikleri geliştirmek,
— veri yönetimi, veri modelleme, birlikte çalışabilirlik, yöntemsel şeffaflık ve sorumlu dijital araştırma ilkelerini güçlendirmek,
— Türkoloji için yeniden kullanılabilir bir araştırma ekosistemi kurmak,
— mevcut dijital ve hesaplamalı yöntemleri Türkoloji malzemesine uyarlamak ve alana özgü yeni metodolojiler geliştirmektir.
2) Dijital Türkolog Yetkinlik Profilini İnşa Etmek ve Geliştirmek
Mevcut ve yeni yetişen Türkologların güncel hesaplamalı yöntemler, dijital veri modelleme ve yeni nesil bilgi teknolojileriyle donatılması misyonuyla hareket ediyor ve bu yeni profili kavramı etrafında tanımlıyoruz.
Dijital Türkolog, Türkoloji uzmanlığını dijital filoloji, veri modelleme, yapay zekâ, doğal dil işleme ve kültürel miras teknolojileriyle birleştirerek kaynak, bağlam ve kanıt zinciri temelinde çalışabilen araştırmacıdır.
DTKM olarak; eğitimler, açık erişimli materyaller, iyi uygulama örnekleri ve yöntemsel rehberler aracılığıyla bu yenilikçi araştırmacı formasyonunun akademik dünyada tanınmasını, tartışılmasını ve kökleşmesini destekliyoruz.
3) Kanıta Dayalı Dijital Akademik Üretimi ve Ortak Çalışma Kültürünü Güçlendirmek
DTKM, yöntemsel ilkelerini somut akademik çıktılara dönüştüren üretim odaklı bir araştırma yaklaşımını benimser. Platformda geliştirilen dijital akademik çıktılar; kaynakları, yöntemleri, karar süreçleri ve sürümleri izlenebilir olacak biçimde hazırlanır. Bu üretim anlayışı, dijital akademik üretimde açıklık, karşılaştırılabilirlik, paylaşılabilirlik ve uzun vadeli kullanım ilkelerini destekler; Türkoloji ekosisteminde yöntem paylaşımını, ortak çalışma kültürünü ve sürdürülebilir akademik dayanışmayı güçlendirmeyi amaçlar.
4) Dijital ve Hesaplamalı Yöntemler ile Eleştirel Yapay Zekâ Okuryazarlığını Yaygınlaştırmak
DTKM, dijital ve hesaplamalı yöntemlerin Türkoloji araştırmalarında bilinçli, eleştirel ve kaynak bilgisiyle bütünleşik biçimde kullanılmasını destekler. Eğitimler, seminerler, çalıştaylar, uygulama odaklı iş akışları, rehberler, şablonlar ve örnek veri setleri aracılığıyla araştırmacıların yeni yöntemleri tanımasına, değerlendirmesine ve kendi araştırma sorularına uyarlamasına alan açar. Eleştirel yapay zekâ okuryazarlığını, dijital akademik üretimin sorumlu, bilinçli ve kaynak temelli biçimde yürütülmesi için temel bir araştırmacı yetkinliği olarak görür.
DTKM olarak vizyonumuz; Türkolojide küresel ölçekte tanınan, güvenle başvurulan ve sürekli gelişen öncü bir dijital uzmanlık zemini oluşturmaktır.
Bu doğrultuda, geleceğin akademik ekosistemini şu temeller üzerine inşa etmeyi hedefliyoruz:
— Sürdürülebilir ve görünür miras: Türk dünyasının somut ve somut olmayan mirasını dijital çağda daha görünür, karşılaştırılabilir, belgelenebilir ve uzun vadeli akademik kullanıma uygun başvuru kaynaklarına dönüştürmek.
— Derinlikli ve teknolojik entegrasyon: Araştırma malzemesinin filolojik, tarihsel ve kültürel derinliğini koruyarak dijital beşerî bilimler, yapay zekâ, veri bilimi ve kültürel miras araştırma altyapılarıyla güçlü ve sürdürülebilir bağlar kuran bir ortam yaratmak.
— Açık akademik ekosistem: Araştırmacıların ortak bir yöntem dili geliştirdiği, eleştirel dijital farkındalık kazandığı ve kanıta dayalı üretim pratiklerini açık biçimde paylaştığı şeffaf bir bilim ağı kurmak.
— Yeni nesil araştırmacı profili: Dijital Türkolog yetkinlik profilini akademik dünyada tanınan, tartışılan ve benimsenen yenilikçi bir araştırmacı formasyonu hâline getirmek.
İş birlikleri
Kurumsal İş birlikleri
Ödül/Fon İş birlikleri
